Tag: column

uitgewikkeld-rmc-groene-conferentie-2025

Live column bij Rotterdams Milieu Centrum: 9 actiepunten voor schone lucht waar we nú mee aan de slag gaan

uitgewikkeld-rmc-groene-conferentie-2025Een jaarlijks terugkerend feest: een column voordragen bij de Groene Conferentie van het Rotterdams Milieu Centrum. Begin december was het weer zover, ditmaal in Oase Rotterdam, met luchtkwaliteit als thema. Om mijn (hernieuwde) fascinatie voor live columns te voeden, schreef ik ter plekke een reflectie op alles wat er gezegd en gedaan werd. Het resultaat: een negenkoppig actieplan waar iedereen direct mee aan de slag kon om de lucht in Rotterdam schoner te maken. Kap bijvoorbeeld eens wat vaker een boom.

Lees verder

Inge Janse @ Future Society Lab

Presentatie ‘AI & Resistance: why saying ‘no’ is sometimes the boldest move’

Inge Janse @ Future Society LabDat was geinig: begin juli vertelde ik bij kennisplatform Future Society Lab ‘iets’ over waarom we kritisch moeten zijn op het gebruik van AI. Dat verliep even hoopgevend als desillusionerend.

Dat zit als volgt. Bij het Leiden-Delft-Erasmus Centre for BOLD Cities zien wij (net als de rest van de wat meer tech-kritische wereld) iedereen maar zo veel en zo hard mogelijk experimenteren met AI. Terwijl het vaak gewoon saai is. Of slecht. En meestal allebei. En dus vroeg Future Society Lab-aanjager Harmen van Sprang me om daar iets over te komen vertellen. Leuk, beetje prikken, beetje stangen, borrelnoten achteraf, prima.

Dus collega’s Jiska Engelbert, Arthur De Jaeger en Mirte van der Sangen en ik inventariseerden waar we meer kritische reflectie nodig vinden. En dat leverde vijf punten op. Niet dat we tegen AI (of technologie) zijn. Verre van. Maar je kunt er ook in doorslaan. En dat doen we momenteel absoluut.

Dus daar stond ik, voor een man of veertig, op de honderdmiljoenste verdieping van de Milleniumtoren tegenover CS. Leuk, rellen. Maar nerveus ook, want ik had dit verhaal nog nooit eerder verteld. Ik had bovendien geen idee hoe dit zou vallen bij mensen die bij onderwijsinstellingen, overheden en andere publieke organisaties juist met die vermaledijde AI experimenteren.

Hoopgevend was het zeker. Iedereen knikte druk mee, stemde er mee in, en stemde vragen die vooral doorbouwden op onze kritiekpunten.

Om vervolgens vol desillusie te zien dat bij het volgende programmaonderdeel, ‘verzin de ideale AI-companion voor je werk’, iedereen insane enthousiast en zonder morele remmingen aan de slag ging. Het goede antwoord was natuurlijk ‘geen’ of ‘de AI-companion die dood is’, maar nee, iedereen ging gelijk spijkers zoeken voor deze hamer.

Oh well. Het is een begin. En meerdere bezoekers vertelden achteraf dat een handvol jaren terug de ontvangst veel kritischer was geweest, dus we gaan in Echternachse processie de goede kant op. Hoop ik. En leuk was het zeker!

school for the city x one planet port x uitgewikkeld 1

3 live columns over de Rotterdamse haven voor School for the City x One Planet Port

school for the city x one planet port x uitgewikkeld 1School for the City, het initiatief voor onderzoek en onderwijs naar de stad, organiseerde begin 2024 in samenwerking met onderzoeksplatform One Planet Port drie avonden over de toekomst van de Rotterdamse haven. Ik was alle avonden aanwezig om af te sluiten met een ter plekke geschreven column. Het resultaat: een nieuwsbericht over ’s wereld eerste klimaatdode, het hertelde sprookje van de grote boze haven, en een gastcolumn van de haven zelf.

Lees verder

rmc-ingejanse-2023-2

Column Rotterdams Milieucentrum: geen woorden maar driften

rmc-ingejanse-2023-2
Foto: Tom Pilzecker

“Het leven is een eeuwige strijd tussen Eros en Thanatos, de driften die ons willen laten leven en alles kapot willen maken.”

Ik mocht het jaar traditiegetrouw afsluiten als columnist bij het Rotterdams Milieucentrum. En met een weekendcursus van Paul Moyaert achter de rug over de doodsdriften van Freud, dacht ik: doe eens gek, ik schrijf een column over hoe het milieucentrum zich kan wapenen tegen de maalstroom van het bestaan.

Het resultaat zie je hieronder in woord én beeld!

Geen woorden maar driften

Inge Janse / woensdag 20 december 2023

Lieve, lieve mensen. 

Ik heb een vraag aan u. Geen makkelijke vraag. Maar wel één die het verschil kan maken tussen leven en dood. De komende 20 jaar van het Rotterdams Milieucentrum liggen in uw handen. 

Gun me vijf minuten van uw tijd om uit te leggen wat ik bedoel – en hoe u kunt helpen.

Ik kom net terug van een filosofiecursus over het denken van Sigmund Freud. U weet wel, de man die ons vertelde dat wij als slaven achter onze eigen lusten aan lopen. 

Maar Freud kwam later in zijn leven tot nieuwe inzichten. Het gaat helemaal niet om die lustbevrediging. Wat ons echt voortstuwt is Thanatos, onze drift om dood te gaan. De dood is namelijk waar we vandaan komen, en daardoor het uitgangspunt dat de minste energie kost. 

rmc-ingejanse-2023-2
Foto: Tom Pilzecker

Die doodsdrift realiseren we volgens Freud door agressie. Enerzijds is agressie noodzakelijk om onszelf en dat waar we van houden te beschermen. 

Maar agressie staat niet ten dienste aan het leven. Het is een kracht op zich die enkel zichzelf dient. Schuur je de dunne laag beschavingsvernis van ons leven, dan slaan we alles kort en klein.

===

Gelukkig is er hoop! Want ook Freud schrok van zijn eigen conclusies. En dus ging hij op zoek naar het tegenwicht voor onze zoektocht naar dood & verderf. 

Hij kwam daarvoor uit bij Eros, de liefde, het leven. Eros is bijvoorbeeld de drift achter onze voortplanting. Want, zegt Freud: hoe meer leven we maken, en hoe complexer we dat leven in elkaar zetten, des te meer moeite moeten agressie en de dood doen om het weer af te breken. 

Het leven is daarom een eeuwige strijd tussen Eros en Thanatos, de driften die ons willen laten leven en alles kapot willen maken.

===

Wat me brengt bij het Rotterdams Milieucentrum. Dat is zonder twijfel Eros, de levenscheppende en liefhebbende kracht. Al 20 jaar lang zorgen Emile en consorten voor een eindeloze groei van het leven in Rotterdam. De bloemen en de bijtjes op de Dakakker. Waardering voor de stad via groene vogels en pluimen. Ze laten kinderen opleven via educatie, brengen via isolatie het leven terug in tochtige woningen, en bestrijden de hittedood door bomen te planten. Kort en goed, zonder het milieucentrum was de dood allang ingetreden in Rotterdam. 

Maar hoe zorgen we ervoor dat het Milieucentrum ook de komende twintig jaar niet ten onder gaat aan de constante agressie van Thanatos, de doodsdrift? Het is namelijk nogal een veelkoppig monster. Neem een politieke bezuiniging die het werk van milieucoaches onmogelijk maakt. Of zijn het ambtenaren, die liever voor een veilig extern bureau kiezen dan voor inhuur van het Milieucentrum. 

Het is ook altijd wat.

Die doodsdrift maakt volgens Freud vooral kans als je in de chaos van het bestaan je houvast kwijtraakt. Het leven is een maalstroom van prikkels die te veel en te snel op je afkomen. Wie zich daardoor laat meesleuren, verliest zichzelf, wordt gek, desintegreert. 

rmc-ingejanse-2023-1
Foto: Tom Pilzecker

Dat houvast kan van alles zijn. Voor de een is dat het schilderen van groene vogels, voor de ander het minutieus bijhouden van een dakakker, de derde moet elke week minimaal een kilometer tochtstrips installeren, en een vierde schrijft jaar in jaar uit columns. 

Wil het Rotterdams Milieucentrum daarom ook de komende 20 jaar overeind blijven, dan heeft ze ankers nodig. Véél ankers. 

Mijn vraag aan u, lieve bezoekers vanavond, is daarom deze: wat is volgens ú het anker waar Emile, Mohamed, Wouter en Marijke zich de komende jaren aan kunnen vasthouden? 

Bent u erover uit? Deel dan uw idee, hoe triviaal, abstract of onuitvoerbaar dan ook, met hen. Spreek ze aan bij de borrel, stuur ze morgen een e-mail, schrijf ze mij part een brief. Want bedenk: uw idee kan het verschil tussen het leven en de dood van Rotterdam maken.

Column Master City Developer: een Nederland waar brede welvaart weer op 1 staat

Een Nederland waarin de brede welvaart weer op één staat. Dat was de kern van mijn column tijdens het 20-jarig jubileum van de Master City Developer, de opleiding voor gebiedsontwikkelaars. Tijdens dit jubileum stond brede welvaart centraal. Ik analyseerde daarom de partijprogramma’s van NSC, PVV, BBB en VVD en schreef een korte lobbybrief aan de lijsttrekkers van deze partijen. “Red ons van onszelf. Verplicht ons tot actie.”

Bekijk de hele terugblik op het jubileum op Gebiedsontwikkeling.nu

Brede welvaart weer op 1

Ik ben hier om jullie te helpen. Want jullie hebben hulp nodig. 

Vandaag praten jullie over brede welvaart in gebiedsontwikkeling. Maar daar ging het gisteren ergens in Nederland ongetwijfeld ook over. Vorige week: idem dito. Eerder dit jaar, menigmaal. En daarvoor. En dáár voor. Al in 2014 viel de letterlijke term ‘brede welvaart’ op Gebiedsontwikkeling.nu, tien jaar eerder werd het fundamentele concept people, planet, profit gemunt. 

Anders gezegd: nog 2 weken, en dan hebben jullie het er 20 jaar over. 

Maar waarom? Als jullie het er al zo lang zo roerend over eens zijn dat brede welvaart su-per belangrijk is, waarom moeten we het er dan nog over hebben?

Aan jullie kennis erover ligt het niet. Echt alles is al gezegd over hoe je brede welvaart een plek geeft in gebiedsontwikkeling. Jullie weten exact waar dat wel en niet lukt. Jullie definiëerden welke trucs daarbij kunnen helpen. Jullie berekenden hoe je de kosten en baten ervan vaststelt. En jullie postuleerden waarom je überhaupt aan brede welvaart in gebiedsontwikkeling zou willen werken. 

Maar blijkbaar lukt het nog niet, anders hadden jullie het er vandaag niet over.

Daarom bied ik dus mijn hulp aan. 

Er is namelijk momentum om meters te maken met brede welvaart: het nieuwe kabinet! En wie de verkiezingsprogramma’s goed leest, ziet dat er veel mogelijk is met de combinatie van PVV, VVD, NSC en BBB. 

Ik heb daarom de vrijheid genomen om namens u allen een korte lobbybrief naar de nieuwe regering te schrijven. Voor amendementen is ruimte in de pauze.

Komt-ie.

===

Geachte heer Wilders, mevrouw Yeşilgöz, heer Omtzigt en mevrouw Van der Plas, 

Beste Geert, Dilan, Pieter en Caroline,

Wij, de Master City Developers van Nederland, hebben de afgelopen twintig jaar nagedacht over een plan dat naadloos aansluit bij uw collectieve doel om de brede welvaart in Nederland te vergroten. 

Wij merken alleen dat het bij ons nog te vaak bij nadenken blijft. Da’s ook niet gek. Er is geen tractor die voor brede welvaart het Malieveld bezet, geen activist die zich aan de A12 vastlijmt tegen smalle welvaart, geen complotdenker die met een brandende pop door de straten van gebiedsontwikkelaars loopt. Wij als maatschappij vinden welvaart blijkbaar niet zo belangrijk.

We smeken u daarom: verplicht ons om nu écht werk te maken van brede welvaart. 

Aan u zal het niet liggen. Uw programma’s staan vol ambities.

Heer Omtzigt, u schrijft in uw programma: “Werkenden, werkgevers en ondernemers zouden zich moeten verbinden aan de ‘brede welvaart’ van onze samenleving op de lange termijn met waardering voor kennis en vakmanschap. Het is hoog tijd om het ‘Rijnlands model’ opnieuw te ontdekken en vorm te geven, waarin de markt dienstbaar is aan de mens – en niet andersom.”

Het moet gezegd: daar vraagt u wel iets van ons. Vooral onze afdeling van architecten heeft er een tamelijk diepgewortelde expertise van gemaakt om de zo gehate gebruiker dienstbaar te stellen aan onze zogeheten samengestelde typologieën, innovatieve concepten en diffuse rooilijnen. Maar, om uw coalitiegenoot Wilders vrij te citeren: willen jullie meer of minder architecten? Dan gaan we dat regelen. 

Mevrouw Van der Plas, ook u streeft – en wij citeren – “naar wat men dan noemt een brede welvaart. Een rechtvaardige samenleving, een gezonde economie, met loon naar werken.” De nadruk ligt bij u op goede bereikbaarheid van elke regio in Nederland. Want: “Bereikbaarheid is een noodzaak en voorwaarde voor economie en brede welvaart.”

Koren op onze molen. Wij zetten ons namelijk in voor elke modaliteit: de door emeritus hoogleraar Friso de Zeeuw gehate stadskabouters en transitieprofeten bouwen mobiliteitshubs, ov-knooppunten en deelvervoerplatformen alsof het niets is, terwijl die even fel gehate neoliberale bouwers in het groen met liefde overal nieuw asfalt storten. 

Mevrouw Yeşilgöz, het viel ons op dat de term ‘brede welvaart’ in uw plannen slechts eenmaal valt, en dan als iets dat er al is, en niet dat er nog moet komen. “Voor onze concurrentiekracht, ons toekomstig verdienvermogen maar bovenal voor het behoud van onze brede welvaart zijn de kansen van technologische innovatie cruciaal.” 

Uw wensdenken siert u, daar herkennen we onszelf goed in. Het lukte ons de afgelopen tien jaar ook prima om eindeloos over iets te praten zonder iets te doen, dus tien jaar net doen alsof het er al is moet ook wel lukken. 

Heer Wilders, het doet ons deugt dat ook u – zij het in omfloerste termen – het beste voor heeft met de brede welvaart in Nederland. Want u schrijft: “Het is absurd dat de Nederlandse politiek het welzijn van asielzoekers en andere immigranten steeds belangrijker heeft gevonden dan het welzijn en de welvaart van Nederlanders.” 

Ook dat lijkt ons geen probleem. We laten voortaan gewoon alle opvanglocaties voor asielzoekers ontwikkelen door architecten. Als er iets geen aanzuigende werking heeft of bijdraagt aan het welzijn, dan is dat het wel. 

Geachte heer Wilders, mevrouw Yeşilgöz, heer Omtzigt en mevrouw Van der Plas, beste Geert, Dilan, Pieter en Caroline,

Wij, de Master City Developers van Nederland, wensen u veel succes met het vullen van uw ideologische ijskast en het winnen van het wereldkampioen schaduwspringen om te komen tot een werkbaar coalitieakkoord. Onthoud daarbij: idealen zijn goed, maar macht is beter.

We hopen op korte termijn met u verder te praten over de vele eisen en plichten waar wij vanaf Wilders-1 onder vallen. Red ons van onszelf. Verplicht ons tot actie. Want alleen zo ontwikkelen we een Nederland waar brede welvaart weer op 1 staat.

Milieucentrum Rotterdam - column Groeneconferentie 2022

Column bij Groeneconferentie 2022: Milieucentrum, de Nostradamus van Rotterdam

Milieucentrum Rotterdam - column Groeneconferentie 2022Al zes keer mocht ik als columnist mijn opwachting maken tijdens de Groeneconferentie van Milieucentrum Rotterdam. Normaal is het vooral take no prisoners, maar ditmaal is het vooral lofzang en hosanna. En terecht!

Milieucentrum, de Nostradamus van Rotterdam

Lieve, lieve, lieve bezoekers van de Groeneconferentie,

Ik kom vandaag in vrede. Geen tirade richting de discutabele woningbouwplannen van wethouder Chantal Zeegers, geen vitriool voor incapabele gemeenteraadsleden die hun gekke proefballonnen direct ter aarde zien storten, geen roast van andere mindere goden die – bedoeld of onbedoeld – hun eigen of andermans ruiten ingooien met hun tot massa verworden domheid.

Nee. Niets van dat alles.

Ik kom in vrede. Ik kom met een lofzang. En die lofzang is bedoeld voor het Rotterdams Milieucentrum. 

Het was in 2015 dat de even geniale als onnavolgbare voorman Emile van Rinsum (hij is trouwens bijna 10 jaar in dienst als directeur, ik verwacht een prachtige 2023-editie van deze conferentie, waarin we allen verkleed als Emile langskomen!) me voor het eerst een e-mail stuurde. Toen al met die gekke, grote, groene, onderstreepte H waar hij zijn aanhef ‘Ha Inge!’ traditiegetrouw mee begint, alsof zijn e-mails verluchtigde pagina’s zijn uit de verloren Keizerlijke Bibliotheek van Constantinopel.

Oorspronkelijk was ik gewoon de jongen die hun teksten redigeerde. Maar op maandag 20 oktober 2017 kwam eindelijk het hoge woord eruit: “Ik zoek iemand die met een frisse blik en wellicht een lichte verbazing een column kan uitspreken”, zo richtte Emile het woord tot mij. En, ook niet onbelangrijk: “Ik heb een budget(je) beschikbaar.”

En sindsdien, om met Maarten Luther te spreken, sta ik hier, ik kan niet anders.

Milieucentrum Rotterdam - column Groeneconferentie 2022 (zijkant)Vanavond is het de zesde keer dat ik op uitnodiging van deze licht anarchistische club iets mag zeggen op haar jaarlijkse conferentie. Voorheen deed ik dat altijd over het onderwerp, en dan specifiek het categorische falen van mensen in het algemeen en de politiek in het bijzonder om daar slim mee om te gaan. Onhaalbare klimaatplannen van lokale politieke partijen, stupide campagnes voor de waterschapsverkiezingen, een totaal gebrek aan bomen, en een chronisch tekort aan groen in de stad. 

Maar dit jaar niet. Dit jaar wil ik juist heel expliciet mijn waardering uitspreken voor het Rotterdams Milieucentrum. 

Dat komt ten eerste door het thema van dit jaar: winterklaar.

Want terwijl de Nederlandse overheid totaal overvallen is door de hoge energieprijzen en de schrijnende energiearmoede, zetten Emile en consorten zich al sinds mensenheugenis in voor dé oplossing voor dat euvel: het energiezuiniger maken van woningen. Mijn favoriet is daarbij natuurlijk het al jarenlang lopende traject voor het opleiden van milieucoaches, die vervolgens in hun eigen wijk hun buren en bekenden aansporen om tochtstrips, ledlampen en radiatorfolie te plaatsen – inclusief koffer om die spullen uit te delen. En dan heb ik het nog niet eens gehad over die tamelijk hallucinante video’s van de OpZuinig-energiecoach die langskomt om huizen te isoleren. De gemiddelde aflevering van Eigen huis en tuin, maar dan met 100 keer minder budget, is er niets bij.

Maar Emile, samen met adviseurs Mohamed Hacene en Wouter Bauman, plus communicatieoloog Marijke ten Caat, is wel vaker zijn tijd ver vooruit. Zo zetten zij zich al jaren met woord en daad in voor de verkoelende werking van bomen, slimme daken die water opslaan, dakakkers vol hoogbouwgroenten, stadsparken als onmisbare longen, het belang van groen onderwijs voor basisscholieren, en de gotspe van onze acceptatie van de slechte luchtkwaliteit in Rotterdam.

Al die thema’s, keer op keer, blijken een paar jaar later van profetische waarde. Ik bedoel, als zelfs de VVD, godbetert, zich inzet voor meer groen, minder auto’s en betere huisisolatie, dan weet je toch dat je altijd al gelijk had? 

Ik pleit daarom vanavond niet traditiegetrouw voor een nieuwe regeling, wet, maatregel of actie, maar ben vooral enorm benieuwd wat de nieuwe thema’s zijn die Emile en consorten agenderen. Want waar futurologen, trendwatchers, modeduiders en andere toekomstalchemisten er notoir naast zitten, hebben Emile, Mohamed, Wouter en Marijke een schier foutloze score.

De activist in mij hoopt op geniale thema’s als ‘straatstenen die scooters met een geel nummerbord op een fietspad metershoog de lucht in katapulteren’ of ‘Wethouder Chantal Zeegers die bij elk nieuw bouwproject exact hetzelfde aantal kubieke meters aan bomen moet toevoegen in de binnentuin van het Stadhuis’. Dat lijken mij trends die anno 2026 gemeengoed zouden moeten zijn. 

Maar goed. Laat ik mij hier niet aan wagen, want het Rotterdams Milieucentrum is als Nostradamus: uniek in zijn soort, met inzichten die je initieel niet snapt, maar in retrospectief altijd waar bleken te zijn – ook al kost het soms een millennium of twee. Spits daarom uw oren als u Emile, Mohamed, Wouter of Marijke vanavond iets hoort zeggen. Let vooral op als u niet helemaal snapt wat zij bedoelen. Juist dan is de kans levensgroot dat het binnen nu en tien jaar zelfs in het partijprogramma van de VVD staat. Om een andere grote denker aan te halen: je snapt het pas als je het begrijpt.

Ik wens u profetisch veel luisterplezier vanavond. 

Rotterdamse Munt - winterfeest 2022

Column bij verjaardag 10 jaar Rotterdamse Munt: waarom we recht hebben op groen

Rotterdamse Munt - winterfeest 2022 De immer aimabele Ingrid Ackermans nam deze winter afscheid als baas van Rotterdamse Munt, een van de leukste (en weinige) groene initiatieven in de wijk Feijenoord waar ik woon. Ze vroeg me daarbij een column te schrijven en voor te dragen over wat deze tuin betekent voor de wijk. Veel, was mijn antwoord, want Rotterdamse Munt is hét antwoord op de immer uitdijende locaties voor huizen, huizen en huizen.

Waarom we recht hebben op groen

Waren jullie maar een woning.

Was dit maar een appartementencomplex.

Bevatte deze kas maar bewoners.

Want: was Rotterdamse Munt een woning, dan werden er tussen nu en 2030 bijna een miljoen extra edities van gebouwd in Nederland. Jullie hadden je eigen minister die daarop zou toezien, er bestond een sector waarin miljarden omgingen om dit te realiseren, en wet- en regelgeving gingen er massaal voor op de schop. Subsidies werden voor jullie verstrekt, stadsbruggen gebouwd, treinstations opgeknapt, wegen aan- en omgelegd, en bedrijfslocaties uitgekocht.

Maar jullie zijn geen woning. Verre van. Sterker nog: jullie houden kostbare grond bezet voor woningen. Nu is het dat de huidige locatie van Rotterdamse Munt bovenop een treintunnel staat. Daar mag je geen woningen bouwen. Dus, oké, bij de gratie van de NS mag je blijven.

Maar anders? Dan hadden we Rotterdamse Munt beter kunnen hernoemen naar het Reizende Circus Munt.

En dat is gek. Heel gek. Want echt iedereen is fan van dingen doen in het groen. Er is bijvoorbeeld een prachtige serie strips gemaakt door verhalenvanger Sulaiman Osman over wat bewoners van Feijenoord vinden van hun wijk. Naast ‘niets te doen’ zegt daarin bijna iedereen ‘zo veel stenen, zo weinig groen’.

Dus je zou zeggen: Rotterdamse Munt, doe er daar maar tien van. Maar nee. Zo werkt het niet. De piramide van Maslov bestaat in Rotterdam blijkbaar uit wonen, wonen en wonen.

Nu geldt wonen als een basisbehoefte. Ze wordt vermeld in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, en daarom ook in onze grondwet: de overheid moet zorgen voor huisvesting. Maar dat universele recht geldt niet voor groen. Groen is optioneel, een kers op de woning, leuk als het er is, maar niets aan te doen als het ontbreekt.

Ja, er is wel een ‘richtlijn’ voor groen van de overheid. De bedoeling is dat er per woning 75 vierkante meter groen moet zijn. Uit onderzoek van Natuur & Milieu van dit jaar bleek alleen dat bijna de helft van de Rotterdamse wijken hier niet aan voldoet. 

Natuurlijk doet de gemeente Rotterdam haar best om het tij te keren. Het coalitieakkoord heeft bijvoorbeeld de ambitie voor 20 hectare groen erbij. De zeven bijbehorende stadsprojecten om meer groen in de stad te krijgen vind ik echt, serieus, prachtig. Het Rijn- en Maashavenpark hier op Zuid zouden zomaar geweldig kunnen uitpakken.

Niettemin bestaat Rotterdamse Munt niet omdat de gemeente het koste wat het kost wil, maar bij gratie van afwezigheid van woningen.

Zoiets moois dat ternauwernood mag en kan bestaan, hoe kan dat toch? Waarom is er geen wethouder die specifiek over groen gaat? Chantal Zeegers gaat over klimaat, bouwen en wonen, Vincent Karremans over Handhaving, Mobiliteit en Buitenruimte. Maar niemand die zegt ‘ik vind groen zo belangrijk, dat ik het in mijn titel opneem.’ 

Terwijl groen ook gewoon noodzakelijk is. Tegen klimaatverandering. Tegen hittestress. Tegen droogte. Tegen luchtvervuiling. Tegen lelijkheid.

Die richtlijn voor groen moet dus een wet worden. Wij moeten recht krijgen op groen. Het groenrecht. We hebben al GroenLinks, minister-president Mark Rutte opteerde ooit al eens voor groenrechts, dus we zijn er al bijna.

Moeilijk is het ook niet. Leg gewoon vast dat voor elke ontwikkeling er een minimaal percentage groen moet zijn.

En ja, er woedt een strijd om ruimte, met woningen, wegen, energieopwekking, leidingen, winkels, scholen, en groen. Maar die strijd is er sowieso. De vraag is vooral politiek: gunt Rotterdam het haar bewoners om in het groen te leven, ongeacht waar zij wonen? Er zijn ook eisen voor 30% sociale woningbouw. Waarom dan geen eisen voor 75m2 groen?

Voor mij is Rotterdamse Munt het bewijs bij uitstek voor wat het groenrecht kan opleveren. Laat daarom duizend munten groeien.

Inge Janse - SKG Jaarcongres 2022

“Maak eens een keuze die u pijn doet”

Inge Janse - SKG Jaarcongres 2022Uitvoeringskracht. Dat thema stond centraal tijdens het SKG Jaarcongres op 31 maart. Als adjunct-hoofdredacteur van Gebiedsontwikkeling.nu sloot ik de dag af met een gebed voor precies het omgekeerde: inleverkracht.

“Ik ben een God in ’t diepst van mijn gedachten, En zit in ’t binnenst van mijn ziel ten troon.”

Als je een kans ziet om Willem Kloos te citeren, dan moet je dat doen. Gelukkig mocht ik een zaal vol gebiedsontwikkelaars toespreken over waarom ze ook niet té vol moeten zijn van hun eigen ideeën, en daar past die goeie ouwe Willem prima bij.

Bovendien kun je de jongen wel uit de bible belt halen, maar de bible belt niet uit de jongen – en dus sloot ik af met een gebed.

Inge Janse voordracht Column SKG Jaarcongres 2022

“Maak eens een keuze die u pijn doet”

Uitvoeringskracht. Dat klinkt stoer. Dingen doen! Meters maken! Handen uit de mouwen! Niet lullen maar poetsen! Of, vrij naar Daniel Koerhuis: uitvoeren, uitvoeren, uitvoeren!

En het lijkt nog nodig ook. Want: verzwaring elektriciteitsnet. Uitbreiding zoetwatervoorziening. Biodiversiteit vergroten. Windmolens en zonnepanelen intekenen. Klimaatresistentie inbouwen. Bedrijven een plek geven. Natuur uitbreiden. Sociale inclusiviteit realiseren. En, oh ja, een miljoen woningen.

Je zou het maar moeten uitvoeren.

Gelukkig zitten we daarvoor bij elkaar. Om aan te pakken! Groot denken! Moonshots afvuren!

Toch wil ik u allen op het hart drukken na afloop van dit congres niet op stel en sprong naar uw ontwikkelplaatsen te rennen en spades in de grond te steken. Want volgens mij is er naast uitvoeringskracht nog iets anders nodig, iets dat minimaal even belangrijk is.

Inleverkracht.

Met inleverkracht bedoel ik de kracht om niet alles te doen wat je zelf belangrijk vindt. Wie direct gaat uitvoeren, handelt bijna zonder uitzondering voor zichzelf. ‘Mij lijkt dit een goed idee’, ‘Ik zou hier wel willen wonen’, ‘Voor mij werkt dit’.

Ik heb slecht nieuws: u bent niet de maat der dingen. In 1894 dichtte Willem Kloos daarover: “Ik ben een God in ’t diepst van mijn gedachten, En zit in ’t binnenst van mijn ziel ten troon.”

Die zelfverklaarde goden, dat bent u. U, die zo goed bent in uitleglocaties intekenen. Snelwegen verbreden. Bedrijventerreinen transformeren. Met uw MKBA’s en MIRT’s en prognoses van ABF en het Economisch Instituut voor de Bouw. God op uw eigen troon, maar blind voor wat er buiten uw paleis gebeurt.

Dat maakbaarheidsideaal dat in onze liberale wereld leeft wordt schromelijk overschat

Grote woorden, ik weet het. Maar in de vijf jaar dat ik rondloop in dit vakgebied, hoor ik bijna dagelijks die opvatting bevestigd worden. Want het antwoord op de vraag waarom we wel weten wat we moeten doen, maar dat niet lukt, luidt altijd: sectoraal denken. Of, beter gezegd: individueel denken.

Bij inleverkracht moet ik onwillekeurig denken aan het zogeheten sereniteitsgebed van Reinhold Niebuhr, uit de eerste helft van de 20e eeuw, en dat vooral bekend is geworden door zijn adoptie door de Anonieme Alcoholisten.

God, geef mij de kalmte om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen, de moed om te veranderen wat ik kan veranderen, en de wijsheid om het verschil tussen beide te zien.

SKG Jaarcongres 2022 column door Inge Janse‘SKG Jaarcongres 2022 column door Inge Janse’ door Sander van Wettum (bron: gebiedsontwikkeling.nu)

Elke sessie van de AA wordt hiermee afgesloten. En terecht. Dat maakbaarheidsideaal dat in onze liberale wereld leeft wordt schromelijk overschat. Ja, op korte termijn werkt het prima. Maar de lange termijn? Slagen die je wint, oorlogen die je verliest.

Want die nieuwe Vinex-locatie neemt heel veel nieuwe vervoersbewegingen en heel weinig biodiversiteit met zich mee.

Want die verbrede snelweg gaat ten koste van de natuur, zowel op de plek van dat nieuwe asfalt als door de uitstoot van al die extra auto’s.

Want die nieuwe woningen in Binckhorst, MerweVierhaven en Hamerkwartier verdringen de bedrijven daar, en daarmee de circulaire ambities.

Ik pleit daarom voor inleverkracht. Het vereist namelijk ook kracht om een keuze te maken die u pijn doet. Gebiedsontwikkeling gaat om de uitvoering van een veel grotere puzzel, en in dat grotere geheel is het soms beter om uw kleine oplossing in te leveren.

Laat ik daarom afsluiten met het sereniteitsgebed, speciaal voor onze vakwereld:

God, geef mij de kalmte om te aanvaarden wat ik niet moet uitvoeren, de moed om uit te voeren wat ik wél moet uitvoeren, en de wijsheid om het verschil tussen beide te zien.

Cover: ‘Inge Janse voordracht Column SKG Jaarcongres 2022’ door Sander van Wettum (bron: gebiedsontwikkeling.nu)