Auteur: Inge

Inge Janse (1981) is geboren en getogen in Nieuw-Lekkerland, studeerde Nederlands & taalwetenschap en woont in Delfshaven.

ad-voorpagina-verjaardag-inge-janse

Onlogische, lange en onnodige ritten: misbruik taxivervoer asielzoekers blootgelegd

Ik kende al het concept van over je graf heen regeren. Vanochtend lukte iets nieuws: over mijn graf heen schrijven.

ad-voorpagina-verjaardag-inge-janse
(nee, dit was niet de cover in kwestie, maar deze is te goed om niet vaker te gebruiken – red)

Oftewel: opeens stond mijn naam weer op de voorpagina van AD.nl, vanwege de organisatorische en financiële gatenkaas die het taxivervoer van asielzoekers heet (SO naar GezondheidsZorg Asielzoekers (GZA)).

Begin dit jaar deed ik daar samen met de immer vasthoudende Cyril Rosman onderzoek naar. Ik sprak tientallen bronnen (hoera voor LinkedIn trouwens) en las oneindig veel documenten (het fundament van de overheid, we zouden er de Atlantische oceaan mee kunnen dempen). Maar terwijl alles erop wees hoe het zat, miste nog één ding: Het Grote Bewijs.

Die queeste lag stil toen ik deze zomer vertrok, maar door een onfortuinlijke (of opzettelijke, je weet het nooit) openbaarmaking van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) bij een WOO-verzoek (met dank aan Ariën Prins, onthoud die naam), ging die bal toch weer rollen. Cyril wist alle info die we al hadden verzameld prachtig terug te brengen tot een hallucinant verhaal over spookritten, gegevensmisbruik, boodschappenritjes en bevallingen op een snelweg.

(en nee, dat was het qua back log van onderzoeksverhalen bij het AD, das Spiel ist aus, doei!)

Centre for Bold Cities - hoofdbeeld (Margriet Osinga)

Onderzoeksjournalist digitalisering bij het Centre for Bold Cities

Centre for Bold Cities - hoofdbeeld (Margriet Osinga)
Beeld: Margriet Osinga

Allemaal leuk en aardig dat digitalisering op steeds meer plekken opduikt, maar stellen we wel voldoende kritische vragen bij al die slimme camera’s, overheidsalgoritmen, datagenererende deelmobiliteit en u- en dystopische smart cities? Welke vragen zijn überhaupt het waard om te stellen? En waarom is hier zo weinig aandacht voor?

Precies daarnaar doet het Leiden-Delft-Erasmus Centre for Bold Cities onderzoek. En sinds begin dit jaar probeer ik bij hen de werelden van academisch onderzoek en maatschappelijke realiteit via onderzoeksjournalistiek met elkaar te verbinden.

Denk aan een podcast over waarom er zo weinig kritische aandacht is voor digitalisering, of een journalistiek citizen science-project om zoveel mogelijk sensoren in de publieke ruimte te verzamelen. Maar ik maak ook datawandelingen om met betrokkenen in gesprek te gaan over de voor- en nadelen van digitalisering in de publieke ruimte, en ik help mijn collega’s om hun slimme onderzoek te vertalen naar begrijpelijke verhalen.

En ja, nu ben ik een onderzoeksjournalist die niet bij een medium werkt. Per onderzoek kijk ik dus met welk medium ik samen kan optrekken. Gelukkig werk ik samen met Jiska Engelbert, Arthur De Jaeger en Merlina Slotboom, plus het enorme netwerk dat om deze club heen zit, dus het komt goed. Hoop ik.

Benieuwd geraakt? Of heb je een idee? Ik hoor het graag!

christenunie-maarten-van-ooijen-inge-janse

Publieksgesprek met Maarten van Ooijen over de toekomst van de christelijke politiek

christenunie-maarten-van-ooijen-inge-janseEind januari interviewde ik oud-staatssecretaris Maarten van Ooijen (ChristenUnie) voor een publiek van geïnteresseerde jongeren (en enkele ouderen) in Rotterdam. De insteek: erachter komen of er nog een toekomst is voor christelijke politiek, en hoe die er dan uit moet zien. 

“Achteraf zullen we op deze periode terugkijken als het tijdperk van het populisme.”

Nee, oud-staatssecretaris Maarten van Ooijen was niet bepaald bemoedigend over de toekomst van de reguliere politiek in het bijzonder, en de christelijke variant in het specifiek. Want wat kun je ooit tegenover de aantrekkingskracht van populisme zetten? Geparafraseerd: wie gaat ooit broccoli eten als je ook kunt kiezen voor m&m’s?

We spraken elkaar tijdens een avond in januari van ChristenUnie Rotterdam en PerspectieF over christelijke politiek, te midden van de milde chaos bij Navigators Studentenvereniging Rotterdam. Want heeft christelijke politiek nog wel toekomst? En zo ja, in welke vorm?

Samen met 40 betrokken (en jonge) Rotterdammers kwamen we er niet helemaal / helemaal niet uit. Ja, vertrekken vanuit idealen, daar aan vasthouden, en die verbinden met reële problemen. Maar de panacee laat nog op zich wachten. Suggesties zijn welkom 🙂

Maar we vroegen ook aan Maarten wat het van je vraagt om in de politiek actief te zijn. Was het met de kennis van nu een slimme zet van hem om zijn jonge kinderen minder te kunnen zien vanwege de lokroep uit Den Haag? (spoiler, mijn interpretatie: nee; Maarten was er diplomatieker over)

Het was ook gewoon heel erg leuk om te doen. Live interviewen, zeker met de vrijheid die ik kreeg van Thom van Dam en zijn collega’s, is een feest. Mocht er animo zijn: ik kom met liefde langs.

2024-12-dennis-de-gruijter

Radio: Dennis de Gruijter vertelt over waarom je van metal filosoof wordt (en omgekeerd)

2024-12-dennis-de-gruijter

Heel, héél af en toe volg ik een cursus filosofie, liefst bij Centre Erasme. Dus toen ik gewezen werd op het bestaan van stoïcijns-metal-filosoof Dennis de Gruijter, wilde ik niets liever dan hem in mijn radioprogramma krijgen. En zo geschiedde. Inclusief zijn dochter!

Vanochtend, op weg naar mijn werkplek, luisterde ik de podcast terug. Dit is volgens mij wel waarvoor ik al zeven jaar dit doe. Dennis legt absurd helder uit wat stoïcijnse filosofie is, plaatst het in het grotere kader van humanisme, hedonisme, satanisme en nihilisme, licht toe hoe filosofie kan zorgen voor een goed/beter leven, vertelt geweldige anekdotes, en neemt toffe platen mee die dit alles illustreren. Plus: zijn dochter.

Dus vol goede moed ga ik in 2025 jaargang 8 in van Dood & Verderf. Ik wil daarin heel graag iets doen met de rol van metal bij uitvaarten, de beste (en slechtste) metaldocu’s, het literaire aspect van metalteksten, en een overzichtswerk van de aller-, aller-, állerslechtste covers die metalbands maakten van ‘normale’ platen. Plus alles waar ik nog niet aan heb gedacht. Alle suggesties wie ik daarvoor moet hebben, hoor ik graag.

Maar nu eerst de editie met Dennis. Luisteren kan via de website of direct via Spotify.

boldcities-symposium-2024-inge-janse-2

Moderator bij het digitale-stad-symposium van Centre for BOLD Cities

boldcities-symposium-2024-inge-janse-3
Fotograaf: Tiffany Konings

Deze herfst modereerde ik een symposium van het Centre for BOLD Cities. Ik gaf een korte inleiding, interviewde drie bijzonder hoogleraren, modereerde de publieksgesprekken en praatte het geheel aan elkaar. 

Op 7 november 2024 verzamelden professionals, onderzoekers en beleidsmakers zich in Den Haag voor het symposium ‘Tussen wetenschap en werkvloer: de digitale stad in theorie en praktijk’. Doel hiervan was om de – vaak lastige – relatie tussen wetenschap en praktijk te bespreken en te kijken hoe dat voortaan beter kan.

Drie bijzonder hoogleraren van het Centre for BOLD Cities – Anne Fleur van Veenstra, Marjolijn Das, en Roland Ortt – deelden hun inzichten over stedelijk beleid, statistiek en innovatie. Ook gaven zij workshops om samen met de deelnemers wetenschap en praktijk wat dichter bij elkaar te krijgen.

boldcities-symposium-2024-inge-janse

boldcities-symposium-2024-inge-janse-3

boldcities-symposium-2024-inge-janse-2
Alle foto’s: Tiffany Konings
fontys-journalistiek-inge-janse

Coach onderzoeksjournalistiek bij Fontys Journalistiek

fontys-journalistiek-inge-janseOmdat uiteindelijk iedereen coach wordt, ben ik dat ook alvast geworden. Het kan maar gedaan zijn.

Oftewel: sinds deze week coach ik studenten onderzoeksjournalistiek van Fontys Journalistiek. Samen met (lees: in de schaduw van) mijn collega-coach Thijs van den Houdt (en onder de vleugels van mijn begeleider Judith (Juno) Popken) help ik studenten om ervaring op te doen met en beter te worden in onderzoeksjournalistiek.

Dat vind ik natuurlijk te gek, want er is weinig leuker dan mensen te inspireren (dat hoop ik althans) en te helpen worden wat zij willen zijn. De eerste les heb ik overleefd (en de studenten ook), dus ik heb goede hoop.

(volgens Flux.ai zag het er als volgt uit, spot on volgens mij)

boekpresentatie-baroeg-islemunda

Presentator bij boekpresentatie ‘Baroeg Dik 40 Jaar’

boekpresentatie-baroeg-islemunda
Fotograaf: Caro Linares
Mijn favoriete boekpresentatie in tijden was dat van/voor het alternatieve podium Baroeg in Rotterdam. In Islemunda, het theater van IJsselmonde, was ik deze zomer gastheer, presentator en interviewer, een combinatie die heerlijk is om uit te voeren. 
Aan de hand van drie even hartverwarmende als hilarische als chaotische sessies met programmeurs (die onder meer R.E.M. en Rammstein afwezen), vrijwilligers van het eerste uur (waaronder de zelfverklaarde huisdealer) en de makers zelf, zag het boek ‘Baroeg Dik 40 jaar – Keihard de alternatiefste‘ officieel het levenslicht. Er werd gelachen, er werd gehuild, er werd ontmoet en er werd gedanst. Als elke boekpresentatie zo zou zijn, zou iedereen lezen.
ad-voorpagina-verjaardag-inge-janse

Afscheid van een krant: van dienstverband naar onbekend land

ad-voorpagina-verjaardag-inge-janseIt was the best of times, it was the worst of times. Na 2 jaar als onderzoeksjournalist bij AD.nl ben ik gestopt. We pasten niet bij elkaar, en dus kostte het meer energie dan het opleverde.

Natuurlijk was het niet enkel rampspoed. Verre van. Ik maakte tientallen (onderzoeks)verhalen, coachte studenten journalistiek, werkte heel plezierig samen met collega’s, en leerde heel veel op de werkvloer en tijdens cursussen. Maar het werd nooit mijn ding.

Terugkijkend ging ik altijd het beste op journalistiek buiten de traditionele journalistiek. Hoofdredacteur van Gebiedsontwikkeling.nu, gespreksleiding bij het Centre for BOLD Cities, begeleiden van jonge honden bij Erasmus Magazine en Fontys Journalistiek, lesgeven bij Hogeschool Rotterdam, radiomaken bij Operator Radio, interviewen bij Debatpodium Arminius, columnist bij Rotterdams Milieucentrum, en podcasts maken bij talloze maatschappelijke organisaties.

Dus daar wil ik mijn hernieuwde winkeltje van maken: ‘gewone’ vraagstukken journalistiek oplossen. Ik praat daarom met een theatermaker die voor zijn nieuwe stuk met een onderzoeksjournalist wil samenwerken. Ik werk mee aan een even megalomane als fascinerende docu over ‘s werelds grootste denkers die wereldproblemen oplossen. Ik doe media-onderzoek voor een maatschappelijk-activistisch collectief. Ik verzin een publicatie die hopelijk de mening van mensen verandert. Ik geef gevraagd kritiek op een verandertraject. En ik leid een handvol gesprekken, zowel publiek als intern.

En ik heb zin in veel meer, ook al weet ik nog niet precies wat. Dus als jij denkt: dit is precies wat ik zoek (of je hebt nog geen idee, maar je bent wel geïnteresseerd), laat het me weten, dan spreek ik met liefde met je af.

PS Mijn ultieme claim to fame was natuurlijk deze voorpagina, om vele redenen

juicyfields-lamborghini

Beleggers in nep wietbedrijf zien miljoenen in rook opgaan, Manon was een van hen: ‘Zo slim, zo overtuigend’

juicyfields-lamborghiniIk denk niet dat ik ooit eerder zo vaak getwijfeld heb aan een verhaal als over dit. Zat ik ernaast? Is alles gelogen? Zijn al mijn bronnen nep? Loopt zo meteen Ralph Inbar binnen? Maar sinds vandaag is ie er, op AD.nl: het grote onderzoeksverhaal over Juicyfields, een enorme wiet-oplichtingszaak vanuit onder meer hartje Amsterdam.

Samen met Lies Jansen loop ik sinds vorig jaar augustus (!) rond in een spiegelpaleis meets lunapark meets True Detective meets Snuf de Hond. Het begon met een tip, en 9 maanden later weten we nog steeds niet zeker hoe het in elkaar zit.

Gelukkig is er ook heel veel dat we wél weten. In een notendop: Juicyfields claimde sinds 2020 investeringsgeld van particulieren te gebruiken voor de productie en verkoop van medicinale wiet, in ruil voor beloftes over astronomische winsten. Het had daarvoor een hoofdkantoor (inclusief medewerkers, bedrijfsfeestjes en kekke merchandise) in Amsterdam, trok in 2022 plotsklaps de stekker eruit, liet drie failliete bv’s na, en nu is al het geld weg. Schattingen variëren van honderden miljoenen tot miljarden euro’s die verdwenen zijn.

Waarheen? Door wie? En welke rol speelde Nederland daarin? Daarvoor bezochten daarvoor het oude hoofdkantoor op het Rokin, spraken openbaar ministeries, politieteams en financiële autoriteiten in heel Europa, keerden kvk’s en faillissementsregisters ondersteboven, interviewden tientallen anonieme gedupeerden, ex-medewerkers en heimelijke informanten, spraken af door heel Nederland, werden met de Raad voor de Journalistiek bedreigd, liepen tientallen doodlopende zijsporen af, twijfelden een miljoen keer aan onze geestelijke gezondheid, en maakten wereldwijd vrienden en vijanden.

En nu is het klaar. Althans, voor nu. Niettemin willen we ook heel graag weten hoe het afloopt. Zitten er echt Russische cybercriminelen achter? Hoeveel geld staat er op de bevroren rekeningen in Litouwen en Cyprus? En gaat advocaat Lars Olofsson verlossing brengen? Wie het weet, mag het zeggen – en dan het liefst tegen ons.

PS Als je dit verhaal tof vindt, check dan ook vooral de sublieme podcast Cannabis Cowboys van Andreas Becker en Nicolas Martin van Deutsche Welle voor de onnavolgbare maar absurd intrigerende internationale mysteries rondom dit bedrijf.