Tag: onderzoeksjournalistiek

Radeloze bewoners, boze burgemeesters, maar ‘giftreinen’ denderen gewoon door

Goederenvervoer per spoor in Oisterwijk
Fotograaf: Rob Dammers (via Wikimedia)

“Er wordt hier veel meer vervoerd dan wat is toegestaan. En wij weten niet wat er in die treinen zit.”

De afgelopen maanden sprak ik tientallen mensen die iets doen met het vervoer van (gevaarlijke) goederen over het spoor. Die treinen rijden namelijk dwars door grote en kleine gemeenten, en zorgen zo voor veel overlast. Scheuren in woningen door trillingen, geluidspieken die te vergelijken zijn met cirkelzagen, jarenlange slaapproblemen, en de immer sluimerende angst voor een ramp met giftige en brandbare stoffen.

Niettemin willen de overheid en vervoerders juist meer vervoeren, ook omdat de Betuweroute (de enige route die géén overlast geeft) er een tijd uitligt en omdat de energietransitie vermoedelijk om veel extra vervoer van ammoniak vraagt. Bovendien, zeggen zij, is treinvervoer veilig én milieuvriendelijk. Dus waarom niet?

De een wil minder, de ander meer. De een is doodsbang en slapeloos, de ander dolenthousiast en vol vertrouwen. En iedereen heeft op z’n eigen manier gelijk.

Er is gelukkig één oplossing waar iedereen fan van is: buisleidingen, dus onder grond stoffen vervoeren. Plannen voor meer buizen zijn er ook te over. Experts gokken alleen dat het nog minimaal tien jaar duurt voordat de nieuwe aansluitingen ook echt aangelegd worden. En dus blijven de treinen vrolijk verder denderen.

Veel fouten of onjuistheden in kiesprogramma’s: ‘Ze zijn er niet voor de kiezer, maar voor de kieswijzer’

Bij het doorspitten van alle partijprogramma’s voor de factcheckmarathon van #PS2023 kwam ik een opmerkelijke passage tegen: BoerBurgerBeweging Zeeland wil geen Betuweroute en twijfelt over de Lelylijn. Ehm. Huh?

Wat bleek: een wat enthousiaste medewerker had iets te naarstig onderdelen doorgekopieerd. Maar een statistische analyse van alle teksten (door de onvolprezen Thomas de Beus van KRO-NCRV) leerde vervolgens wel dat Jezus Leeft, AWP, DENK, Partij voor de Dieren, Forum voor Democratie en JA21 in alle provincies grofweg hetzelfde programma gebruiken.

Ik sprak vervolgens met enkele politieke onderzoekers en experts over de betekenis ervan. Is het dedain voor de kiezer en de provincie? Welnee, stelt bijvoorbeeld Simon Otjes. “Kiezers krijgen al heel weinig mee van debatten en flyers, laat staan dat ze programma’s lezen” en “Partijprogramma’s zijn er niet voor de kiezer, maar voor de kieswijzer”.

Het resultaat van de analyse en interviews, inclusief de meest opmerkelijke zaken die we in partijprogramma’s tegenkwamen, vind je in de link hieronder. Radio 1 besteedde er vervolgens ook aandacht aan, net als de Haagse Zaken-nieuwsbrief van NRC. En dan is er ook nog een toffe 1-minuut-uitlegvideo.

Alle artikelen van de factcheckmarathon (die we als AD.nl samen doen met Pointer (KRO-NCRV) en Nieuwscheckers van Universiteit Leiden) zelf vind je op www.ad.nl/factcheck.

sociale-woningbouw

‘Nep-sociale huurwoningen’ aan banden gelegd door nieuwe wet

sociale-woningbouw
Bron: A.Bakker

Noem het een doorgeslagen fascinatie, maar ik ben al een goed jaar bovenmatig geïnteresseerd in de rol van sociale woningen in Nederland. Voor mij is het een thermometer voor hoe goed we onze maatschappij op orde hebben. Vandaag verscheen een nieuw stuk daarover in/op AD.nl.

Aanleiding is de nieuwe conceptwet over wat precies de definitie is van een sociale woning. Dat wordt meer dan de kale huurprijs alleen, zodat sociaal ook écht sociaal is – en gemeenten niet meer creatief kunnen boekhouden.

Gaat dat de problemen daarmee oplossen, zowel in betaalbaarheid als beschikbaarheid? In een notendop: nee, het tekort verdwijnt er niet direct door, maar we weten hiermee wel beter hoeveel er eigenlijk van zijn – en dus hoeveel we er nog per gemeente bij moeten bouwen.

Inge Janse - Open Rotterdam - woningbouw Rotterdam

De woning-goochelshow: zeven trucs die de gemeente Rotterdam uithaalt met bouwcijfers

Inge Janse - Open Rotterdam - woningbouw Rotterdam7 goocheltrucs. Zoveel vonden wij er in de discussie over de woningbouw in Rotterdam. En ondertussen weet niemand meer hoe we er écht voorstaan – en dus ook niet welk beleid er nodig is.

Voor Vers Beton en OPEN Rotterdam deden dossiergraafgenie Marianne Klerk en ik de afgelopen maanden onderzoek naar dit onderwerp. Hieronder vind je het resultaat. Je mag zelf kiezen of je de longread van 24 minuten pakt, of mijn allereerste nos-op-3-achtige explainer (autocue voorlezen is écht een vak – red.).

PS Ik was ook op NPO Radio 1 om het onderzoek toe lichten

Vers Beton - Groene Toekomst - banner

Nominatie Persprijs Rotterdam voor onderzoeksdossier ‘Wat houdt de groene toekomst tegen?’

Vers Beton - Groene Toekomst - bannerMijn onderzoeksdossier ‘Wat houdt de groene toekomst tegen?’ voor Vers Beton werd (samen met drie andere kanshebbers) begin september genomineerd voor de Persprijs Rotterdam, de jaarlijkse prijs voor de beste journalistieke productie over Rotterdam.  Nee, winnen deed ik niet, bleek eind oktober tijdens de prijsuitreiking in Arminius. Dat neemt niet weg dat ik heel gelukkig ben met de nominatie, inclusief het prachtige juryrapport.

“Het onderzoeksproject ‘Wat houdt de groene toekomst tegen” van Inge Janse, gepubliceerd op de site van Vers Beton. Janse heeft vele maanden werk gestopt in dit project, waarin hij heeft geprobeerd na te gaan waarom de verduurzaming van het Rotterdamse havengebied zo moeizaam van de grond komt. Het is indrukwekkend om te lezen hoe ver en diep Inge is gegaan om alle relevante gegevens boven tafel te krijgen. Hij sprak tientallen experts, bezocht tientallen congressen en bestudeerde honderden literatuurbronnen om tot een gefundeerde analyse te kunnen komen. Aan de hand van de online game ‘De groene havenbaas’ worden nog eens op een meer speelse manier de dilemma’s geschetst die spelen bij de vergroening van het havengebied.”

Over het dossier

Voor Vers Beton publiceerde ik vorig jaar het onderzoeksdossier ‘Wat houdt de groene toekomst tegen?’. Met 8 artikelen, een online game en een big data-rekenmodel wilde ik duidelijk maken waarom het zo moeilijk is om de Rotterdamse havenindustrie te verduurzamen, en wat er nodig is om die impasse te doorbreken.