Categorie: Redactie

binnenlands-bestuur-boldcast-2025

Podcastserie Binnenlands Bestuur over de zegeningen en gevaren van publieke technologie

binnenlands-bestuur-boldcast-2025De afgelopen maanden maakte ik de Boldcast, een podcastserie voor Binnenlands Bestuur en het Centre for Bold Cities over de inzet van technologie in de publieke ruimte. In elf afleveringen hoor je experts uit alle hoeken van het veld, van een Europarlementariër tot een filosoof, en van een techneut tot een antropoloog, hierop reflecteren.

Als onderzoeksjournalist digitalisering ben ik altijd bang om in de tunnel van mijn eigen gelijk vast te zitten. Wel lekker comfortabel trouwens, maar voor je het weet vind ik mezelf aan de andere kant terug als de Wierd Duk van de nullen en enen.

En dus ging ik de afgelopen maanden in gesprek met elf experts. Elk gesprek volgt grofweg dezelfde lijn: wat betekent de digitalisering van de overheid en de maatschappij? Welke gevaren komen daarbij kijken? En hoe kunnen we die oplossen?

Het resultaat is de Boldcast, een nieuwe podcastserie voor Binnenlands Bestuur en het Leiden-Delft-Erasmus Centre for BOLD Cities. Daarin probeer ik vanuit elke hoek te kijken naar wat digitalisering voor goeds en slechts kan brengen. Ik spreek daarvoor met politici, wetenschappers, burgers, techneuten, juristen, consultants, filosofen en activisten.

Geïnteresseerd? De eerste drie afleveringen staan sinds deze week online, met in de hoofdrol Tweede Kamerlid Barbara Kathmann van GroenLinks-PvdA, topambtenaar Roland van der Heijden van Gemeente Rotterdam, en juridisch onderzoeker Laura de Vries van Open Universiteit en Mr. Hans van Mierlo Stichting.

En elke maandag komt er een nieuwe aflevering bij, met daarin burgerrechtenactivist Evelyn Austin (Bits of Freedom), filosoof Miriam Rasch, techneut Tom van Arman, activistisch burger Liselore Ammerlaan – van Rijn, lokaal politicus Marvin Biljoen, Europarlementariër Kim van Sparrentak, consultant Paul Suijkerbuijk en media-antropoloog Jeroen de Vos.

En lees je liever dan dat je luistert? Dan vind je in onderstaand artikel op Binnenlands Bestuur een overzicht van de belangrijkste inzichten die ik tijdens de gesprekken opdeed.

PS Tips voor wie er nog meer in deze serie moeten? Ik wil graag een tweede reeks afleveringen maken, dus namen zijn welkom!

Centre for Bold Cities - hoofdbeeld (Margriet Osinga)

Onderzoek voor het Centre for Bold Cities: spot alle camera’s in Rotterdam

Centre for Bold Cities - hoofdbeeld (Margriet Osinga)
Beeld: Margriet Osinga

We gaan iets leuks/megalomaans/belangrijks doen met het Leiden-Delft-Erasmus Centre for BOLD Cities: camera’s spotten in Rotterdam. Dinsdagmiddag 28 oktober trappen we dat onderzoek af in Het Nieuwe Instituut. Kom je ook?

Wie om zich heen kijkt, ziet steeds meer digitale camera’s. Van de overheid, hoog in lantaarnpalen. Maar ook van de NS en RET, rondom winkels, op bedrijventerreinen, en natuurlijk zo ongeveer elk huis met een Ring of Nest.

Tegelijkertijd weet niemand echt wie er meekijkt, wat er met die gegevens gebeurt, voor welk doel ze er hangen, en wat dit doet met mensen op straat. Bovendien is er amper een gesprek over: niet in de maatschappij en niet in de politiek.

Daar willen we verandering in brengen. In de komende anderhalf jaar ontwikkelen we* daarom een app. Hiermee willen we Rotterdammers in staat stellen om zoveel mogelijk camera’s te fotograferen en te registreren die het publieke domein (gevraagd en ongevraagd) in de gaten houden. We maken daarvan een prachtige kaart en database, zodat duidelijk(er) is hoe de stad ervoor staat. Zo willen we het gesprek met de stad en de politiek aangaan over waarom dit gebeurt, wat dit betekent voor je veiligheid en privacy, wie hier de winnaars en verliezers van zijn, en hoe het eventueel anders kan.

Da’s nogal een project. En dus starten we dit onderzoek op dinsdag 28 oktober met een feestelijke middag in het Nieuwe Instituut. Tussen 15 en 17 uur vertelt academisch directeur Jiska Engelbert wat we gaan doen, laten kunstenaars Roos Groothuizen en Maarten Inghels zien waarom zij camera’s kritisch in hun werk gebruiken, presenteert journalist Rens van de Plas zijn Woeste Grond-onderzoek naar de camera-situatie in Eindhoven, en maken Annet Van Otterloo en mustapha eaisaouiyen duidelijk wie hieraan mee moet doen (spoiler: iedereen!).

En om het feest compleet te maken, kun je van tevoren tussen 13 en 15 meedoen aan een camera-spot-tour, waarin professionele cameraspotters Tom van Arman en Mike de Kreek je meenemen in en rondom Museumpark om verborgen en exotische cctv-parels te ontdekken en te bespreken.

Deelname aan alles is gratis, je hoeft je alleen even te registreren. Meer info over de middag vind je bij het Centre for Bold Cities.

(vragen, opmerkingen, ideeën? bel, mail of reageer vooral, ik ben heel benieuwd)

*en dat ‘we’, dat is een bont consortium van academische onderzoekers, journalisten, burgercollectieven, studenten, ambtenaren, techneuten en andere geïnteresseerden. Meerstemmigheid is de nieuwe autocratie.

Centre for Bold Cities - hoofdbeeld (Margriet Osinga)

Onderzoeksjournalist digitalisering bij het Centre for Bold Cities

Centre for Bold Cities - hoofdbeeld (Margriet Osinga)
Beeld: Margriet Osinga

Allemaal leuk en aardig dat digitalisering op steeds meer plekken opduikt, maar stellen we wel voldoende kritische vragen bij al die slimme camera’s, overheidsalgoritmen, datagenererende deelmobiliteit en u- en dystopische smart cities? Welke vragen zijn überhaupt het waard om te stellen? En waarom is hier zo weinig aandacht voor?

Precies daarnaar doet het Leiden-Delft-Erasmus Centre for Bold Cities onderzoek. En sinds begin dit jaar probeer ik bij hen de werelden van academisch onderzoek en maatschappelijke realiteit via onderzoeksjournalistiek met elkaar te verbinden.

Denk aan een podcast over waarom er zo weinig kritische aandacht is voor digitalisering, of een journalistiek citizen science-project om zoveel mogelijk sensoren in de publieke ruimte te verzamelen. Maar ik maak ook datawandelingen om met betrokkenen in gesprek te gaan over de voor- en nadelen van digitalisering in de publieke ruimte, en ik help mijn collega’s om hun slimme onderzoek te vertalen naar begrijpelijke verhalen.

En ja, nu ben ik een onderzoeksjournalist die niet bij een medium werkt. Per onderzoek kijk ik dus met welk medium ik samen kan optrekken. Gelukkig werk ik samen met Jiska Engelbert, Arthur De Jaeger en Merlina Slotboom, plus het enorme netwerk dat om deze club heen zit, dus het komt goed. Hoop ik.

Benieuwd geraakt? Of heb je een idee? Ik hoor het graag!

dekronieken-2024-02

Host van De Kronieken, een maandelijkse literaire talkshow in Rotterdam

dekronieken-2024-02Een nieuwe hobby! Ik begon in februari als host van De Kronieken, samen met Hans Siberani van Woordnacht. Dit is een maandelijkse talkshow over cultuur en literatuur in de studio van De Doelen in Rotterdam.

In de eerste editie nam ik twee items onder mijn hoede. Ik sprak met onderzoeker Wouter Kiekens over de commotie rondom de Week van de Lentekriebels. En ik vroeg Ezra Vonk een kleine set ambient en soundscapes te spelen, inclusief een kort gesprek over hoe je dat eigenlijk doet, naar ambient luisteren.

In de maart-editie sprak ik met schrijver David Zee over zijn boek ‘Chinese Kees’ over de Chinese roots van Katendrecht. Ook interview ik Mark Boninsegna over zijn dichtbundel ‘De Hemel voor Ongelovigen’.

boldcities-Reijer en Evaline

Presentatie Centre for Bold Cities: wie spreekt de slimme stad tegen?

boldcities-Reijer en EvalineSoms, heel soms, werkt iets gewoon heel goed. Zoals de bijeenkomst van het Leiden-Delft-Erasmus Centre for BOLD Cities eind juni, waar ik de gesprekken aan elkaar mocht praten over hoe je de slimme stad van de broodnodige tegenspraak voorziet.

Er werden harde noten gekraakt (kom op politiek, vooral op lokaal niveau, neem dit eens serieus), absurd slimme dingen gezegd*, gemeenschappelijke doelen gevonden (mooiste: in elke slimme technologie moet de mogelijkheid tot tegenspraak ingebouwd worden, shoutout Kars Alfrink), en er kon ook nog gelachen worden.

Dus het was een feest om te doen. Oneindige props voor Esther Eumann en Merlina Slotboom voor de organisatie, Jiska Engelbert en Liesbet van Zoonen voor hun vraag dit te doen, en Abdullah Uysal, die onvoorbereid de show stal.

De hele terugblik lees je terug op bij het Centre for Bold Cities, het bijbehorende whitepaper vol toffe interviews vind je hier (lees vooral dat interview met Wilco Berenschot, het blijft mijn favoriete politie-anarchist). De prachtige foto’s zijn van Tiffany Konings.

23-06-22_BOLDCITIES_TIFFANYKONINGS_135_LR*Die slimme mensen zijn Evaline Schot, Eefje Cuppen, Kars Alfrink, Reijer Passchier, Sjir Hanssen, Jiska Engelbert, Liesbet van Zoonen, plus de borreleditie met Peter van Waart en Iskander Smit.

ingejanse-explainer-ad-woningbouw-ps2023

Factcheckmarathon AD en Pointer: analyses, achtergrondverhalen en explainer-video’s

ingejanse-explainer-ad-woningbouw-ps2023Begin maart deed ik mee aan de factcheckmarathon van AD.nlPointer (KRO-NCRV) en Nieuwscheckers, goed voor zo’n 50 mini-onderzoeken naar uitspraken van politici rondom de Provinciale Statenverkiezing 2023. Na een periode van relatief weinig (onderzoeks)productie was het heerlijk om even heel veel te maken.

Ik schreef een groot achtergrondverhaal over politieke partijen die hun partijprogramma naar alle provincies kopiëren (met geweldig dataonderzoek van Thomas de Beus), en werkte mee met Pim van der Hulst aan zijn analyse van statenleden die niet herkiesbaar zijn (en leunde daarbij vrolijk op de kennis van Chris Aalberts en Harmen Binnema).

Dan de factchecks zelf: met Luwe Groot deed ik onderzoek naar woningbouw die volgens ChristenUnie onmogelijk wordt gemaakt door geluidsoverlast van Schiphol (correct!), met Thomas Mulder kwam ik erachter dat in Zuid-Holland boeren niet weggepest worden door woningbouwers (itt wat BBB BoerBurgerBeweging stelt), met Julia Bokdam concludeerde ik dat statushouders niet verantwoordelijk zijn voor wachtlijsten voor sociale woningen (dus nee, dat was niet het juiste antwoord van Annabel Nanninga voor JA21 – Het Juiste Antwoord), en met diezelfde Julia becijferde ik dat er meer sociale woningen naar statushouders gaan dan dat er gesloopt of verkocht worden (sorry, Socialistische Partij).

Maar de leukste, dat waren de twee explainer-video’s die ik presenteerde. De eerste gaat over waarom beloftes over het aantal te bouwen woningen op drijfzand zijn gebaseerd, de ander over waarom sommige verkiezingsprogramma’s zoveel op elkaar lijken. De goden zij geprezen en gedankt had ik net een publiek-spreken-cursus bij Margreet Spijker gehad.

Dat er maar weer snel verkiezingen mogen komen.

TU Delft 5Q / Five Quotes

Boekenpodcast TU Delft: onderzoeker Annemiek van Boeijen over ‘The Amazing Story of the Man Who Cycled from India to Europe for Love’

TU Delft 5Q / Five QuotesHet beste van twee werelden: podcasts én boeken! Voor de bibliotheek van de TU Delft mocht ik het format verzinnen en de pilot opnemen van een serie interviews waarin onderzoekers van deze universiteit vertellen over het boek dat hun denken het meeste heeft beïnvloed.

In de eerste editie spreek ik met Annemiek van Boeijen, universitair docent bij Industrieel Design en gespecialiseerd in design die rekening houdt met cultuur. Annemiek vertelt aan de hand van vijf citaten over hoe ‘The Amazing Story of the Man Who Cycled from India to Europe for Love’ van Per J. Andersson haar denken en doen heeft veranderd.

Dag van de Stad - podcast Fenix

Fenix: podcast over de veerkracht van steden

Dag van de Stad - podcast Fenix#Fenix. Zo heet de podcast die Dore van Duivenbode en ik maken voor De Dag van de Stad 2020. We bezoeken in deze serie 4 steden die een crisis hebben meegemaakt en spreken experts en betrokkenen om te horen wat we daarvan kunnen leren.

In deel 1 gaat Dore naar Leeuwarden vanwege de sociaal-economische crisis en doet mee aan een sportclinic. In eigen stad bezoek ik Marco Pastors, om te horen hoe het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid de ‘on-Nederlandse’ problemen aanpakt.

De komende weken verschijnen nog 3 edities: over Nijmegen (met Jan Rotmans), Heerlen (met Heleen Mees) en Enschede (met Lotte Jensen). Op Spotify, Apple Podcasts, Anchor.fm en Soundcloud blijf je automatisch op de hoogte!

Voor deze podcast verzorgt Dore de redactie en de reportages. Ik ben verantwoordelijk voor de interviews met experts en de montage. Het concept verzonnen we vrolijk samen.

 

em-corona-special

Eindredacteur corona-special Erasmus Magazine

em-corona-specialVoor EM, het onafhankelijke nieuwsmedium van de Erasmus Universiteit Rotterdam, mocht ik de eindredactie doen van de eenmalige corona-special over de impact die de coronacrisis heeft op de universiteit. Ik dacht mee over de indeling van Erasmus Magazine, redigeerde de verhalen, verzon koppen en intro’s, en compileerde een bloemlezing citaten. De corona-special van 68 pagina’s verscheen aan het begin van het nieuwe collegejaar ’20-’21.

https://issuu.com/erasmusmagazine/docs/em_coronaspecial_09-2020