Eind oktober gaf ik een luister-workshop aan wijkbewoners in Rotterdam Tarwewijk. We leerden welke verhalen je te horen kunt krijgen als je onbevooroordeeld en oprecht luistert, en ervoeren hoe het was als er iemand écht naar je luistert.

Take A Way in Tarwewijk is initiatief waar wijkbewoners in een buurtcentrum samen praten, werken en eten. Dit jaar werkt het collectief aan een wijkkrant, als tegenwicht voor nep- en snel nieuws. Ik kreeg daarom de vraag om een beginnerscursus journalistiek te geven. Zoiets is in een dagdeel lastig te doen en al helemaal aan mensen die hier vrijwel geen ervaring mee hebben.

Ik bood daarom een alternatief aan: ervaren wat het is om écht te luisteren, en hoe het is als er écht naar je geluisterd wordt. Want dat is volgens mij de belangrijkste eigenschap van een journalist: goed, oprecht en geïnteresseerd luisteren.

En dus gaf ik een workshop onbevooroordeeld luisteren. Dat je niet luistert om te reageren, of vragen stelt om het gesprek te sturen, maar dat je openstaat voor de ander, en meegaat in waar deze over wil praten. Op die manier, was mijn idee, kom je erachter dat elk persoon een verhaal heeft dat het waard is om over te horen.

Het resultaat was prachtig. Mensen die al jaren samenkwamen, hoorden verhalen die al die tijd onuitgesproken waren gebleven. Schijnbaar onmogelijke combinaties als jonge hipsters en oude arbeidsmigranten bleken nog uren verder te willen praten. Sommigen boorden zelfs zulke diepe lagen aan, dat ze besloten de verhalen voor zichzelf te houden. Aan het einde besloten we daarom deze workshop over een paar maanden nogmaals te houden.

Hieronder vind je de instructies die ik deze ochtend gaf, voor als je er zelf mee aan de slag wilt gaan. Je kunt ook altijd contact met je opnemen om hier verder over te praten, dat vind ik ook geweldig.

• Kijk en lees verder over Take A Way

Workshop journalistiek luisteren

Journalistiek is volgens mij het vertellen van wat er gebeurt, zodat anderen het ook weten. Dat kent vele vormen: van vertellen over een aanrijding, tot een interview met een burgemeester, tot een opiniestuk over vuil op straat, tot een onderzoek naar bedrijven die geld verduisteren.

De rode draad is: je vertelt iets wat de wereld nog niet wist. En wat de wereld er daarna mee doet, dat mag ie zelf weten

Ik werk als journalist, zowel het maken als het doceren ervan. En ik kan jullie niet in een ochtend leren om journalist te worden. Want dan moet ik jullie leren schrijven, redigeren, onderzoeken, bellen, interviewen, opiniemaken, factchecken…

Maar wat ik wel kan doen, is jullie helpen met ervaren wat volgens mij de belangrijkste eigenschap is van een journalist.
En, belangrijker, van jou als mens. En dat is écht luisteren.

In deze workshop wil ik je daarom twee ervaringen meegeven: hoe het is om écht naar iemand te luisteren, en hoe het is als iemand écht naar je luistert.

De opdracht

• We splitsen ons op in duo’s
• Elk lid krijgt een half uur de tijd om erachter te komen wat de ander belangrijk vindt
• Daarvoor ga je bij de ander op zoek naar wat deze wil vertellen
• Vertrek dus vanuit de vraag: wat zou jij nou weleens aan de wereld willen vertellen?
• Heel belangrijk: laat achterwege wat jij zelf van die ander wilt weten, of over dat onderwerp
• En, misschien nog belangrijker: laat je eigen mening achterwege
• Het doet er niet toe dat jij dit ook weleens hebt meegemaakt, of dat jij hier ook iets over vindt, of dat jij hier al tijden een vraag over hebt
• Je wilt erachter komen wat die ander wil vertellen, en wat deze daarover wil vertellen, op het tempo dat die ander kiest, en met de richting die de ander kiest
• Ga dus constant mee in wat de ander vertelt, en ga alleen daarop verder, qua inhoud, richting en tempo
• Gebruik de eerste vijf minuten om de ander te leren kennen: wie is deze, waar woont die, met wie leeft die, wat heeft deze hier gebracht?
• En ga dan naar de kernvraag: wat zou jij nou weleens aan de wereld willen vertellen?
• En ga vanaf daar de diepte in met de ander
• Gebruik de laatste vijf minuten van het half uur om samen met de ander op te schrijven hoe je dit gaat vertellen aan de groep
• Wissel dan van rol en doe hetzelfde, maar dan met omgekeerde rollen
• Na dit uur komen we terug en delen we onze verhalen
  • zowel over de gehoorde verhalen
  • als over hoe het was om te luisteren en te vertellen