Nieuwe Revu: Amerika is níet het beloofde land

Nieuwe Revu - Amerikanisering - EngelsVoor de Nieuwe Revu mocht ik me vastbijten in de steeds grotere invloed die de Amerikaanse cultuur krijgt op Nederland. Samen met de redactie zocht ik daar 7 voorbeelden van, waarna ik ze analyseerde én een alternatief voorstelde. Het resultaat, bijna 2000 woorden groot, verscheen begin december in de Nieuwe Revu én werd door Blendle uitgekozen als openingsartikel voor zijn dagelijkse nieuwsbrief, goed voor enkele duizenden extra (en betalende lezers).

Nee, Amerika is níet het beloofde land

Amerikanisering, heet het: de immer toenemende invloed van de Verenigde Staten op onze cultuur. Hoog tijd voor een stoomcursus Nederlandisering.

Laten we het maar gelijk toegeven: Nederland heeft een ongezonde liefde voor de Verenigde Staten. Een Levi’s dragen, een Whopper scoren, de nieuwe Dr. Dre luisteren, House of Cards kijken: prima. Maar er zit een grens aan. Steeds meer mensen vieren Halloween en Thanksgiving, rijden SUV’s of sturen hun kinderen naar iPad-scholen. Nog even en we staan officieel te boek als de 51e staat van de VS.

Daar moeten we mee stoppen. Amerikanen verdienen al die liefde en affectie helemaal niet. Het is een land zonder cultuur, zonder geschiedenis en zonder ziel. Nieuwe Revu brengt daarom zeven hoogst ongezonde fenomenen in kaart, vertelt waarom ze als de wiedeweerga op moeten sodemieteren, en stelt een gezond, oer-Nederlands alternatief voor.

1: Feestdagen

“Volgens het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed is Halloween op verrassend veel plaatsen in Nederland gevierd. Ineke Strouken zou het betreuren als Sint-Maarten het aflegt tegen Halloween. (Dagblad van het Noorden, 10 november 2015)

Nieuwe Revu - Amerikanisering - Feestdag

We snappen het: de druk is groot. Halloween wordt niet alleen in Amerika gevierd, maar ook in Canada, Ierland én Engeland. Maar is het echt nodig dat ook wij op 31 oktober in pompoenen gaan snijden, terwijl je op 11 november óók Sint-Maarten kan vieren? Je oma, die de hongerwinter nog heeft meegemaakt, geeft je gelijk een draai om de oren: pompoenen zijn voor in de soep en de taart, niet voor op de stoep of de straat.

Het is bovendien ongezond, Halloween. Ja, de anti-suikerlobby is misschien een beetje eng, maar om nou elk kind dat aanbelt zes kilo geraffineerde suiker mee te geven, da’s gelijk de andere kant van het spectrum. Die kinderen moeten bovendien in hun steenkolenengels ‘trick or treat’ brabbelen om vervolgens marshmallows en M&M’s te krijgen. Wat is er mis met ‘bedreiging of cadeau’ of ‘je geld of je leven’ roepen, waarvoor je in ruil een mandarijn of – doe eens gek – pepernoot krijgt? Nou dan.

Dan nog even heel kort over Thanksgiving Day. Dat is, let op, een nationale feestdag in de Verenigde Staten en Canada. Mocht je dus denken ‘tof, dingen uit Amerika, laten we ook op de derde zaterdag van november Thanksgiving gaan vieren’: nee. Bovendien, als je dan toch dankbaar wilt zijn, sluit dan gewoon aan bij wat er al is. In hardcore protestants-christelijk Nederland wordt namelijk de ‘dankdag voor gewas en arbeid’ gevierd. Ja, da’s minder leuk (zoals alles bij protestanten) zonder de kalkoen en aardappelpuree, je moet ervoor naar de kerk, maar je doet wel je patriottistische plicht.

2: SUV’s

Marktaandeel Land Rover: 0,39% (2010: 0,14%)
Jeep: 0,21% (2010: 0,06%)
(Autoweek, oktober 2015)

Of het nou een Land Rover of een Jeep is: onze hamburgers eten we het liefst op in zo’n Amerikaanse benzineslurper. Dat is natuurlijk hi-la-risch: met een four wheel drive door de Utrechtse Heuvelrug rijden is als met een machinegeweer je kinderen straf geven: het werkt, maar het is wel erg veel van het goede. Nog erger wordt het als je met je – van origine voor het Amerikaanse leger bedoelde – terreinwagen door de stad rijdt. Tijdens een rit naar de lokale Jumbo voor wat barbecuevlees sneuvelen tientallen zijspiegels en eindigt een handvol fietsers als levend asfalt onder de wielen.

Geloof ons: met de 322 meter hoge Vaalserberg in Limburg als grootste uitdaging is er echt geen enkele reden om in Nederland voor zo bizar veel motorkracht te gaan. Tenzij je doel is om gold diggers op te pikken natuurlijk, maar dan verkeer je überhaupt al in een obscuur voorportaal van de hel.

We zoeken dus naar een kleiner formaat van eigen bodem. Het lastige is wel dat er in Nederland – sinds het wegvallen van Spijker en Daf – geen puur Hollandse auto’s gemaakt worden (obscure, bijzonder kostbare merken als Donkervoort daargelaten), dus een puur Nederlands alternatief is lastig. Mocht het bloed je rood-wit-blauw door de aderen stromen, dan is de door VDL Nedcar in Born geproduceerde BMW Mini misschien wel wat voor je. Een Citroën kan ook, aangezien oprichter André Citroen van origine een Nederlander was.

3: Steve Jobsscholen

“We beloven je dat jij zelf mag kiezen wat en wanneer je iets gaat doen; we helpen je bij diekeuze als je sommige dingen steeds uit de weg gaat.” (10 beloften aan het kind, Stevejobsschool.nl)

Kijk, dat je je kinderen tijdens Ajax-Feyenoord even stil wil hebben en ze daarom een iPad onder hun mik schuift, dat is prima. Ja, na 3 uur Candycrush zijn ze wel een dag of twee onhoudbaar hyperactief, maar je kon wel even in alle rust de gevechten tussen Jasper Cilessen en Kazim Colin Richards bekijken.

Maar onderwijs met een tablet? Echt? Is dat nodig? Miljoenen tablets hebben onze scholen gepenetreerd, met als grootste exces de zogeheten Steve Jobsschool. Geïnspireerd door Steve Jobs, de inmiddels overleden oprichter en visionair van Apple, bedacht opiniepeilingtovenaar Maurice de Hond het zogeheten ‘Onderwijs voor de Nieuwe Tijd’. Dit zijn 24 (vooral in en rondom Amsterdam gelegen) basisscholen waar je aap, noot en mies via een iPad voorbijkomen. Bovendien mag alles, want het kind zou zelf het beste weten wat goed voor hem is. Wil je rekenen? Prima. Tijd voor vakantie? Ga maar. Nieuwe docent nodig? Alsjeblieft. Typisch Amerikaans, dat oneindige vertrouwen in het individu.

En ja, er zijn Kamervragen over gesteld. Iemand zij dank wel. Want of het echt werkt, daar is nog veel onduidelijk over. De Universiteit van Amsterdam vergeleek dit jaar bijvoorbeeld de prestaties van aan tablets vastgelijmde kinderen met koters die nog lekker hun vingerkootjes verpesten door te schrijven met een vulpen. Haar conclusie: er is geen bewezen gunstig effect. (alhoewel Maurice de Hond natuurlijk vindt dat dit onderzoek niet goed is uitgevoerd, in tegenstelling tot zijn eigen ‘ik vraag het zes mensen op straat en concludeer nu dat de PVV wel de grootste moet worden’-methodieken)

4: Language Taal

“Behalve dat er Engelse woorden voor nieuwe begrippen in onze taal terechtkomen, blijkt ook dat mensen steeds meer geneigd zijn om Engelse woorden te gebruiken uit imago-overwegingen. Vooral in het populaire taalgebruik van jongeren is dit goed zichtbaar. Enkele voorbeelden: cool, relaxed, chill. De media doen vaak mee aan deze verengelsing. Steeds vaker hebben tv-programma’s bijvoorbeeld Engelse titels: Life 4 You, So You Think You Can Dance, Holland’s Got Talent.” (Genootschap Onze Taal)

Nieuwe Revu - Amerikanisering - Engels

Shit is fucking cray. Ceo’s cashen via hedgefunds. En synthesizers pushen violent dancers tot madness. Hoewel deze zinnen niet in het Groot Dictee der Nederlandse Taal komen, doe je het hiermee op een beetje speeltuinbankje of achterafpleintje prima bij je matties. Wij gaan gewoon echt superhard op Engelse termen.

Nu is taal een organisch ding, dus variaties zijn altijd welkom. Het vervelende is alleen dat we daarmee ook de Amerikaanse manier van communicatie binnenhalen. Die gasten zijn enorm himmelhoch jauchzend, zum Tode betrübt, iets wat wij stiekem overnemen. Vooral dat overdreven enthousiasme doet het hier goed (“Het gaat echt suuuuupergoed met me! Wat fijn om je weer te zien!”), terwijl juist wij calvinisten als geen ander weten dat de wereld een gitzwarte poel vol tandengeknars en bittere tranen is. Zeg gewoon ‘hoi’ en ‘hoe is het’. Beantwoord gewoon met ‘goed’ en ‘met jou’. En vind je iets fucking cray, dan vind je het gewoon ‘best tof’. Of ‘oké’. Mocht je echt wild willen, zeg dan dat iets ‘geweldig’ is.

Wat trouwens wél mag, is Engels praten met mensen die dat ook zijn. Liefst slecht Engels, à la Louis van Gaal. Dat soort steenkolenengels (met klassiekers als ”It’s again the same song” en ”After that we are looking at upstairs or downstairs”) laat namelijk goed zien waar je vandaan komt, terwijl je tegelijkertijd bewijst je best te doen voor je gesprekspartner. Een prachtig voorbeeld van integratie, geen assimilatie.

5: Wedding planners

“Zijn jullie op zoek naar creativiteit en een energieke invulling voor jullie bruiloft of evenement, dan zorgen wij als wedding- en feestplanners hiervoor. Iets anders dan jullie verwacht hadden en meer dan jullie gehoopt hadden.” (Amazing Wedding & Events (beoordeling: 2,5 van 5 sterren) op VergelijkWeddingPlanners.nl)

Nieuwe Revu - Amerikanisering - wedding planner

Met bijna 50 duizend Google-zoekresultaten in Nederland is de wedding planner niet meer weg te denken uit het moderne bestaan. Want in dat moderne bestaan moet alles perfect zijn. Per-fect. Zo zien we dat toch ook in Amerikaanse films? En als er iets perfect moet zijn, dan is het De Grote Dag. Vroeger, toen kon je nog gewoon ‘s ochtends met wat vrienden en familie naar het stadhuis (liefst op woensdagochtend, want dan was het voor de gratis), ‘s middags wat foto’s nemen en ‘s avonds in buurtkroeg De IJzeren Griet een plank met blokjes kaas opeten, een fust bier leegzuipen, een ABC-spel aanhoren en dan, hop, het stro in. Maar nee! Nee!

Het begint al lang van tevoren. In plaats van een avond comazuipen met je beste vrienden, moet er een stag party komen. Liefst in een ver land, minimaal driedaags, inclusief pseudo-sentimentele onderdelen (“neem allemaal iets van Sjoerd mee toen je hem nog maar net kende en vertel wat hij voor je betekent!”) en bezoek aan een Dance Valley-achtig festival (maar dan in Zuid-Portugal). Terwijl je gewoon dronken wilt worden en die banaan ergens in wilt duwen!

Het huwelijk zelf is al helemaal een hel, want die wedding planner trekt echt alle registers open. Eerst moet je bijvoorbeeld via ‘inspiratietour’ op zoek naar ‘alleen het allerbeste voor je bruiloft’. En is de dag eenmaal daar, dan legt zij je een kledingvoorschrift op (wat ook altijd supercryptisch is, zoals “iets met lila, maar dan wel zonnig en passend bij Sjoerds en Lisa’s karma”), huurt ze minimaal een compleet landgoed af (“met schapen, dan komt je gezicht goed uit”), verplicht ze je om alle gasten een hotelovernachting aan te bieden in dat pittoreske middeleeuwse kasteel (ka-ching!) en verbiedt je vrienden bovendien. om dat wijf uit de Oekraïne in te huren dat de trouwringen uit haar doos kan toveren. Terwijl je daar juist zo naar uitkeek!

6: Eten

Patat, kroketten, hamburgers of pizza. Of gewoon allemaal door elkaar en met elkaar? Vandaag kan het, want het is namelijk nationale Fast Food Day! Vandaag genieten fastfood lovers extra van hun Happy Meal, trekken ze vol liefde een kroket uit de muur of schuiven ze met hartjes in de ogen patat naar binnen. (Girlscene, 17 november 2015)

McDonald’s. Starbucks. Subways. Starbucks. Taco Bell. Dunkin‘ Donuts. Kentucky Fried Chicken. Als we dan toch onze aderen vol willen proppen met koolhydraten, vetten en suikers, dan halen we die het liefst uit Amerika. Dat is gek. Iedereen kent de sensatie dat je na een Burger King nog steeds honger hebt. Dat je na een een-kilo-emmer van KFC genoeg zelfhaat hebt voor twee polsen en een roestig scheermes. Of dat je na drie grande cinnamon dolce latte’s bij de Starbucks door je maandsalaris heen bent.

Terwijl er zoveel moois is van eigen bodem! Wat te denken van een heerlijk en eerlijk ongezouten zuurdesembrood met een compote van raapsteel, rode ui en blauwbes, besprenkeld met bloemenhoning en ionisch zeezout. Sure, je bent 15 euro verder, die gekke barman zat zeker wel met z’n baard in de boter en je moest een half uur in de rij staan tussende stinkende crusts en krakers, maar je hebt wel je quotum vergeten groenten en werelwinkelkarma in één keer binnen.

7: Amerikaans nieuws

“’Met mijn volmacht ontsla ik Popcorn volledig van een toekomst van vulling en cranberrysaus.’ Met die woorden heeft de Amerikaanse president Barack Obama de kalkoen Popcorn woensdag gratie verleend, een traditie aan de vooravond van Thanksgiving.” (de Volkskrant, 27 november 2013)

Het is een jaarlijks terugkerend fenomeen: rond Thanksgiving (daar is ie weer!) buitelen de Nederlandse media over elkaar heen om te vertellen hoe president Obama een kalkoen (!) gratie verleende. Leuk natuurlijk, maar wat hebben wij eraan? Want terwijl we overspoeld worden met nieuws over Amerika, snappen we er eigenlijk niets van. Want of het nou ee overstroming in Bloomington is, een schietpartij in Spokane of een bosbrand in het Gila National Forest: de Nederlandse media zetten echt elk nieuwsbericht uit de Verenigde Staten groots en meeslepend door. Vooral CNN en Fox, de twee grootmachten van de Amerikaanse nieuwsindustrie, zijn hofleveranciers van de onderbetaalde webredacteuren en clickbait-schrijvende stagiaires (“Je raadt nooit hoe deze koe in Mississippi het leven van zijn boer redde”) van de NOS’en, Volkskranten en RTL’s van deze wereld.

Gek genoeg vergeten we daarbij de rest van de wereld uit het oog. Afrika brandt al jaren, in Rusland komt je nek nog voor een verkeerd bericht op Facebook op het hakblok en in Syrië gaan nog steeds elke dag tientallen kinderen dood door oorlogsgeweld. Toch kiezen we elke keer weer voor die omgevallen boom in Louisville waardoor het dorp zonder stroom zit of de ontplofte boomzagerij (drie gewonden, vijf silo’s onbruikbaar geraakt) in Richmond.

Het toppunt van deze overdreven focus op Amerika is natuurlijk de vierjaarlijkse verkiezing van de president. En ja, natuurlijk is het belangrijk wie de officieuze leider van de Westerse wereld wordt. Maar elk verkiezingsdebat bespreken, elke persconferentie vermelden of elke peiling visualiseren is niet nodig. Echt niet.

Laten we terugkeren naar wat er in eigen land gebeurt. Een poes die gejongd heeft na een ernstige vorm van griep. Zes nieuwe bomen bij het park van Stampersgat. De 15e plek op de paralympics voor de boerenzoon met een klompvoet. Of de shootout in Amsterdam-West tussen drugsdealers en motorrijders. Er gebeurt voldoende moois in eigen land!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *